نرسینو سامانه جامع خدمات درمانی

دیابت و تزریق انسولین

ديابت و تزريق انسولين

 

انسولين هورموني است كه از لوزالمعده   (پانكراس) ترشح مي شود . گروهي از افراد مبتلا به ديابت ممكن است به تزريق انسولين نياز داشته باشند.چرا كه در بدن آنها ، انسولين به مقدار كافي توليد نمي شوديا به خوبي عمل نمي كند.تزريق انسولين در بيماران مبتلا به ديابت نوع 1 ، بعضي از بيماران مبتلا به ديابت نوع 2 و ديابت بارداري انجام مي شود .

اشكال مختلف انسولين

رايج ترين انواع انسولين موجود در ايران انسولين NPH (شيري ) و رگولار (شفاف يا معمولي ) هستند .

انسولين رگولار كوتاه اثر مي باشد و اثر آن از نيم ساعت بعد از تزريق انسولين شروع مي شود و تا 4 ساعت به اوج خود مي رسد . انسولين NPH از انسولين رگولار يا شفاف اثرش ديرتر شروع مي شود  (2ساعت بعد از تزريق ) وتا 12- 4 ساعت به اوج اثرش مي رسد.

انواع ديگري از انسولين با زمان اثر بخشي متفاوت تهيه شده است كه با نظر پزشك معالج تجويز مي شوند.

نكاتي در مورد ويال انسولين و نگه داري آن

  • ويال انسولين رگولار سالم كاملا شفاف و يك دست به نظر مي رسد . ويال انسولين NPH سالم ، پس از يك تكان ملايم و غلتاندن كف دست ، يك دست به نظر مي رسد .
  • در صورتي كه پس از يك تكان ملايم ، انسولين در ته ويال معلق است  يا انسولين دانه دانه به نظر مي رسد و يكنواختي خود را از دست داده است  و يا انسولين داخل ويال يخ زده است ، ويال انسولين غير قابل استفاده مي باشد .
  • ويال انسولين  را قبل از باز كردن در قسمت در يخچال و انسولين هايي را كه براي استفاده فعلي خود باز كرده  و در حال مصرف آنها هستيد در دماي اتاق و دور از نور رطوبت ، سرما و گرما نگه داريد .
  • دقت داشته باشد كه اثر ويال هاي انسولين مصرفي كه درپوش آنها برداشته شده و خارج از يخچال نگه داري مي شوند ، پس از 28 روز كم مي شود .
  • در صورتي كه قصد خروج از منزل را داريد و هوا بيش از حد سرد يا گرم است  ويال هاي انسولين خود را در كيف هاي مخصوصي كه عايق حرارتي دارند بگذاريد . مي توانيد از شيشه هاي كوچك پلاستيكي يخ زده استفاده كنيد و انسولين خود را در كنار آنها قرار دهيد . دقت كنيد كه قبل از تزريق انسولين ، دماي آن با دماي اتاق يكي شده باشد چرا كه تزريق انسولين سرد دردناك است .
  • سر ويال را قبل از استفاده با پنبه الكل پاك كنيد و بگذاريد تا خشك شود زيرا الكل اثر انسولين را كاهش مي دهد. انسولين را در معرض سرما يا گرماي شديد و نور مستقيم خورشيد قرار ندهيد.

سرنگ انسولين

براي تزريق انسولين فقط بايد از سرنگ هاي مخصوص تزريق انسولين استفاده كرد . ويژگي اين سرنگ ها مثل قطر كم سرنگ ، طول و قطر كم سوزن و خطوط ريز و تقسيم بندي واحدها روي بدنه سرنگ باعث مي شود كه تزريق انسولين با دقت و به درستي انجام شود .

سرنگ انسولين به 100 قسمت تقسيم شده است كه فاصله هر خط آن از خط بعدي 2 واحد مي باشد.البته سرنگ هايي هم وجود دارند كه فاصله هر خط از خط بعدي آن يك واحد مي باشد ( به نوع سرنگ دقت كنيد) .

جهت تزريق از سرنگ هايي استفاده شود كه سوزن متحرك نداشته باشد ( سوزن  قابل جدا كردن ازسرنگ نباشد .)

نكات مهم در مورد تزريق انسولين

  • هنگام خريد و استفاده از ويال انسولين به تاريخ انقضاي آن  توجه كنيد.
  • از تكان دادن شديد ويال انسولين بپرهيزيد چرا كه اثر دارو را كاهش مي دهد .
  • انسولين رگولار را 30 – 20 دقيقه قبل از صرف غذا تزريق نماييد ( معمولا 30 – 20 دقيقه ).
  • فواصل تزريق در يك عضو را رعايت كنيد . فاصله هر تزريق با تزريق قبلي بايد 2 تا  5/2سانتي متر باشد .
  • روش مناسب تزريق انسولين با استفاده از سرنگ و به صورت زيرجلدي است .
  • براي جلوگيري از پيدايش تغييرات پوست و بافت چربي زير آن ، تزريق انسولين بايد به صورت چرخشي انجام شود .به طور مثال تزريق انسولين را صبح ها  در اطراف ناف و بعد از ظهر ها در ران يا بازوها انجام دهيد.
  • قسمت هاي مختلفي از بدن مانند ناحيه شكم ، قسمت بالايي و بيروني بازوها ، قسمت بيروني عضله ران و قسمت هاي بيروني باسن براي تزريق انسولين مناسب هستند . ترتيب اين نواحي از نظرسرعت جذب : شكم ، بازو،  ران و  باسن مي باشد.
  • براي كشيدن انسولين  داخل سرنگ به اندازه انسولين تزريقي، هوا وارد ويال انسولين مي كنيم . اگر از دو نوع انسولين به صورت مخلوط استفاده مي شود ، هوا وارد هر دو ويال مي كنيم سپس ويال را برمي گردانيم و ميزان انسولين لازم را با كشيدن پيستون به عقب ، وارد سرنگ مي كنيم .
  • در صورتي كه دو نوع انسولين تزريق مي كنيد ، ابتدا انسولين رگولار ( شفاف ) و سپس انسولين NPH (كدر ) را وارد سرنگ نماييد.
  • پس از كشيدن انسولين به داخل سرنگ سرنگ را رو به بالا نگه داشته و حباب هاي هوا را خارج كنيد . چند ضربه به بدنه سرنگ وارد كنيد تا حباب هاي هوا به سطح آمده  آن گاه با فشار اندكي به پيستون حباب ها را خارج نماييد .
  • قبل از كشيدن دارو به داخل سرنگ ، دستان خود را با آب ولرم و صابون بشوييد و كاملا خشك كنيد.
  • قبل از كشيدن انسولين NPH به داخل سرنگ ، آن را بين دو دست خود بغلتانيد تا يك دست شود .
  • ماليدن الكل در محل تزريق در صورت تميز بودن پوست ضرورت ندارد  . در صورت استفاده از پنبه الكل 10 – 5 ثانيه صبر كنيد تا الكل كاملا خشك شود .
  • براي تزريق ، با يك دست پوست ناحيه مورد نظر را صاف كرده و با دو انگشت قسمتي از آن را گرفته و بي حركت نگه داريد. سپس با دست ديگر سرنگ را برداشته وهمچون قلم در دست بگيريد وسر سوزن را وارد پوست كنيد .
  • تزريق در ناحيه شكم با زاويه 90 درجه و در بازو و ران با زاويه 45 درجه انجام مي شود.در افراد چاق در ناحيه ران و بازو ابتدا بايد پوست بالا آورده شود و با زاويه 90 درجه سر سوزن وارد گردد.

براي تزريق انسولين پيستون سرنگ را تا آخر فشار دهيد.بعد سوزن را به طور مستقيم از پوست خارج كنيد و يك گلوله پنبه را براي چند ثانيه روي موضع تزريق نگه داريد .

  • از ماساژ دادن محل بعد از تزريق بپرهيزيد .
  • براي دور انداختن سرنگ ، از يك ظرف كه در آن محكم بسته مي شود ، استفاده كنيد .

كاهش قند خون چيست ؟

يكي از جدي ترين مشكلاتي كه ممكن است پس از تزريق انسولين به وجود بيايد ، كاهش قند خون است . در اين وضعيت قند خون به كم تر از 70 ميلي گرم در دسي ليتر مي رسد . شخص حالت تعريق ، گيجي ، عصبانيت و لرزش پيدا مي كند . تاري ديد ، سردرد ، سوزن سوزن شدن يا بي حسي لب ها نيز از علايم ديگر افت قند خون هستند .

با مشاهده اين علايم بايد خيلي سريع عمل كنيد ، در صورتي كه دستگاه گلوكومتر در اختيار داريد قند خون خود را به سرعت اندازه گيري كرده و از افت قند خون پيشگيري كنيد .

در صورتي كه قند خون شما زير 70 بود ، سه حبه قند را در نصف ليوان آب حل كرده يا نصف ليوان آب ميوه شيرين ميل نماييد . اگر بعد از 15 دقيقه احساس بهبود نكرديد ، لازم است مجددا يكي از مواد گفته شده را مصرف كنيد . در صورتي كه مدت زيادي تا ميان وعده يا وعده غذايي اصلي باقيمانده باشد يك وعده غذا يا يك ميان وعده ميل كنيد تا مقدار قند خون ثابت بماند .

نكته : گاهي اوقات علايم افت قند خون كاذب هستند. پس قبل از درمان افت قند خون ، با دستگاه گلوكومتر  قند خون را چك كنيد. اما اگر گلوكومتر در دسترس نبود هر گونه علامت مختصري را واقعي و مهم تلقي نموده به روش ذكر شده عمل نماييد .

نكته:جذب عضلاني انسولين بسيار بالا است ، از تزريق آن در عضله جدا پرهيز كنيد. ، چون سبب افت قند خون مي شود .

نكته :  ورزش سرعت جذب انسولين از نواحي تزريق را  افزايش مي دهد . در صورت تزريق در اندام هايي كه در ورزش فعاليت دارند ، احتمال بروز افت قند خون بيشتر مي شود

اسکرول به بالا